خانواده یک پناه‌جوی افغانستانی و نهادهای حامی مهاجران، از وجود تناقضات جدی، خطاهای ساختاری و احتمال پنهان‌کاری در پرونده مرگ این شهروند در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده آمریکا (ICE) شکایت دارند.

محمدنذیر پکتیاوال، پناه‌جوی ۴۱ ساله و از متحدان سابق نیروهای آمریکایی در ولایت پکتیکا، در سال ۲۰۲۱ به آمریکا منتقل شد اما در ۱۴ مارچ ۲۰۲۶، تنها ۲۴ ساعت پس از بازداشت توسط اداره مهاجرت، در شفاخانه پارکلند دالاس در ایالت تگزاس درگذشت. شان وندایور، رئیس مؤسسه «افغان‌ایواک»، امروز (سه‌شنبه، ۱۶ سرطان ۱۴۰۵) در یک نشست خبری آنلاین اعلام کرد که گواهی فوت صادرشده پس از ماه‌ها تأخیر، حاوی خطاهای فاحش است؛ از جمله اینکه تاریخ جراحت منجر به مرگ را یک روز پیش از بازداشت ثبت کرده و علت مرگ را آنافیلاکسی ناشی از آسم در کنار اثرات سمی ماده مخدر مت‌آمفتامین عنوان کرده است.

این در حالی است که خانواده وی مصرف هرگونه مواد مخدر توسط نذیر را به شدت تکذیب کرده و خواهان پاسخگویی مقامات درباره چگونگی ورود این ماده به بدن وی در جریان بازداشت هستند. همچنین گزارش‌ها نشان می‌دهد دادستانی دالاس به درخواست اداره مهاجرت، پرونده کامل کالبدشکافی را مهروموم کرده و از انتشار آن خودداری می‌ورزد.

مرگ پناه‌جویان در بازداشتگاه‌های موقت کشورهای غربی و مواجهه آنان با چالش‌های حقوقی، همواره انتقادات گسترده سازمان‌های حقوق بشری را نسبت به استانداردهای نگهداری و میزان پایبندی این دولت‌ها به کنوانسیون‌های بین‌المللی برانگیخته است. برای جامعه پناهجویان افغانستانی که تحت برنامه‌های تخلیه رسمی و به عنوان متحد به این کشورها منتقل شده‌اند، بروز چنین رویدادهای مبهمی بدون پاسخگویی شفاف مراجع قضایی، حسی از عدم امنیت حقوقی و بی‌اعتمادی به ساختارهای حمایتی جامعه میزبان را تزریق می‌کند.